Mercimek Türleri ve Pişme Zamanları

Kısa cevap: Kırmızı mercimek 15–20 dakikada dağılır, çorba için idealdir. Yeşil mercimek 25–35 dakikada pişer ve tanesi durur; salata ile pilavlık kullanımlara uygundur. Kahverengi mercimek 20–30 dakikada yumuşar, hem yemekte hem köftede iş görür. Yani doğru mercimek piştirme süresi, tarifin tanenin dağılmasını mı yoksa dik durmasını mı istediğine göre değişir.

Türlere Göre Süre Tablosu

Süreler kaynayan suya atıldıktan sonrası içindir. Soğuk suda başlarsanız 5 dakika ekleyin.

Kırmızı Mercimek: Dağılması İstenen Tür

• Kabuğu alınmıştır, bu yüzden hızlı pişer.
• Bol suda kaynatın; su/mercimek oranı çorbada 1 su bardağına 5–6 bardak.
• İlk köpüğü alın, aksi halde çorba bulanık ve ağır olur.
• Blenderdan geçirecekseniz 20 dakikayı geçmesi sorun değil.
• Köfte yapacaksanız su oranını 1:2 tutun, ateşten alıp bulgurla dinlendirin.

Yeşil Mercimek: Tanesi Dursun İstiyorsanız

• Kabuğu kalın, nişastası geç çözünür. Bu yüzden salatada dağılmaz.
• Islatmak şart değil ama 1–2 saat ıslatmak süreyi 8–10 dakika kısaltır.
• Salatalık pişirmede tam 25. dakikada bir tane tadın; diş direnci kalmalı.
• Pişince süzün ve hemen soğuk suda çalkalayın. Tencerede bırakırsanız pişmeye devam eder.
• Zeytinyağı ve limonu soğuduktan sonra ekleyin.

Kahverengi Mercimek: Orta Yol

• Yeşil ile kırmızı arasında bir dokusu vardır.
• Etli yemeklerde ete 20 dakika kala eklemek en güvenlisidir.
• Fazla karıştırırsanız kabuklar ayrılır, yemek bulanır. Az müdahale edin.
• Pilavlık kullanımda mercimeği ayrı haşlayıp süzün, sonra pirince karıştırın.

Pişme Süresini Değiştiren 6 Faktör

1. Tazelik: Bir yılı geçmiş mercimek geç pişer. Aynı torbadan iki farklı sonuç almanızın sebebi çoğunlukla budur.
2. Asit: Limon, sirke, domates ve salça kabuğu sertleştirir. Mercimek yumuşadıktan sonra ekleyin.
3. Tuz: Ölçülü tuz sorun değil; ama yeşil mercimekte tuzu son 10 dakikaya bırakmak daha iyi sonuç verir.
4. Suyun sertliği: Kireçli su süreyi uzatır. Bir tutam karbonat yardımcı olur, fazlası sabun tadı bırakır.
5. Ateş: Fokur fokur kaynatmak taneyi patlatır. Hafif kaynama en iyisidir.
6. Kapak: Kapalı tencere süreyi kısaltır ama taşma riski yüksektir; kapağı aralık bırakın.

Islatma Gerekli mi?

Mercimek nohut ve kuru fasulye gibi değildir; ıslatmadan pişer. Yine de:

• Yeşil ve kahverengi için 1–2 saat ıslatma süreyi kısaltır, sindirimi kolaylaştırır.
• Kırmızıyı ıslatmayın; zaten hızlı dağılıyor, ıslatınca çamurlaşır.
• Her türde iyi yıkamak şart. 2–3 su değiştirin, üstte yüzen kabukları dökün.
• Taş ve bozuk taneleri ayıklamayı atlamayın.

Düdüklü Tencere Kuralları

• Basınç yükseldikten sonra süreyi başlatın.
• Kırmızı mercimekte köpük valfi tıkayabilir; tencereyi yarıdan fazla doldurmayın.
• Bir çay kaşığı sıvı yağ köpüğü azaltır.
• Basıncı doğal düşürün. Ani boşaltma taneleri paramparça eder.

Sık Yapılan Hatalar

• Salçayı en başta eklemek. Mercimek bir türlü yumuşamaz.
• Az su koyup sonra sürekli su eklemek. Tat sulanır.
• Yeşil mercimeği çorba tarifinde kullanmak; süre tutmaz, doku kaba kalır.
• Süz